Home / Hoofdzaken / Felle kritiek op ChristenUnie na vertrek wethouder
Gerdien Rots
Gerdien Rots.

Felle kritiek op ChristenUnie na vertrek wethouder

In een debat over het vertrek van wethouder Filip van As kreeg de ChristenUnie het zwaar te verduren. ‘Hoe legt u dit uit aan de stad?’

Het zelfgekozen afscheid van ChristenUnie-wethouder Filip van As galmde maandagavond nog stevig na in de Zwolse raadzaal. Van As vertrekt uit Zwolle omdat hij geen politieke steun voelt voor zijn plannen die de energietransitie in de stad moeten vormgeven. Twee dagen na een debat daarover bood hij zijn ontslag aan. Opvallend in dát debat was niet alleen de hevige kritiek van coalitiepartner PvdA, maar ook het gebrek aan steun van zijn eigen ChristenUnie-fractie.

En daar wilden de oppositiepartijen CDA, SP, GroenLinks en Swollwacht opheldering over. SP-fractievoorzitter Brammert Geerling was maandag duidelijk in zijn betoog. ‘De ChristenUnie heeft in het openbaar geen steun gegeven aan de eigen wethouder. Het beeld in deze stad is dat de ChristenUnie de eigen wethouder onder druk van coalitiepartijen heeft laten vallen. Is dat gedaan om het wankele verstandshuwelijk van deze coalitie in stand te houden? Hoe legt u dit uit aan de stad?’

ChristenUnie-fractievoorzitter Gerdien Rots reageerde meteen en ontkende dat er geen steun vanuit haar fractie voor Van As was. ‘Ik wil dit beeld uit de wereld hebben. Er is bij ons niemand die hem niet heeft gesteund. De suggestie daarover komt niet bij ons vandaan, maar bij anderen.’ En even later zegt ze: ‘Kijk de beelden van onze bijdrage in het energiedebat maar terug.’

Laten we dat eens doen.

Michiel van Willigen
CU-raadslid Michiel van Willigen

We gaan terug naar 29 mei als er in de raadzaal wordt gesproken over de energietransitie in Zwolle. Als er al een aantal partijen keiharde kritiek op het beleid van Van As hebben gegeven, is het de beurt aan ChristenUnie-woordvoerder Michiel van Willigen. Wat zegt hij exact tijdens zijn bijdrage over het beleid van Van As? We spoelen de video van die avond terug en noteren letterlijk zijn woorden. In zijn eigen bijdrage zegt Van Willigen:

  • ‘Ik hoor in het stadsgesprek terug dat het college best wat ambitieuzer mag zijn.’

Daarna komt er al snel een interruptie van VVD-raadslid Hans Wijnen. Die vraagt Van Willigen:

  • ‘Vindt u ook niet dat we meer visie hadden mogen verwachten van het college op dit punt?’

Van Willigen spreekt opnieuw geen steun uit voor zijn wethouder. Hij zegt:

  • ‘U ontlokt mij een uitspraak over het college of die het goed of niet goed doet. Mag ik me bij mijn verhaal houden dat ik verbinding zoek met wat het college nu doet? Ik ga op dit moment niet zeggen dat het college het helemaal verkeerd heeft gedaan, omdat er ook goede resultaten zijn neergezet. Máár: ik ben het met u eens dat er wel wat meer ambitie kan worden getoond. En ik heb ook aangegeven dat ik een hoge ambitie heb op het gebied van energieneutraal in 2050. Dus ja, er moet nu zeker een slag bij. Het college moet op dit moment een stap harder zetten.’

De ChristenUnie-wethouder moet volgens de ChristenUnie-fractie een stap harder lopen. Later in het debat komt er uit alle hoeken nog hardere kritiek op Van As. Niet één keer besluit Van Willigen om zijn eigen wethouder bij te staan. Die avond al weet Van As het zeker als hij naar huis loopt: hij stapt op. ZwolleNu vraagt hem twee dagen later of het gebrek aan steun van zijn eigen fractie uiteindelijk de doorslag heeft gegeven. ‘Ik ga daar niets over zeggen. U kunt het nog zo vaak vragen, maar ik zeg daar niets over.’

Filip van As stapt op
De opgestapte CU-wethouder Filip van As.

De hele soap rondom de ChristenUnie-fractie en haar eigen wethouder komt overigens niet als een verrassing voor andere coalitiepartijen. Enkelen van hen zeggen dat er vanaf het begin van deze collegeperiode al wrevel is over de opstelling van de fractie van de ChristenUnie. ‘Zij denken dat ze de zesde wethouder zijn’, zegt een raadslid van een van de Zwolse coalitiepartijen. ‘Hun fractie doet net alsof ze én in de raad zit én in het college zit.’ Een ander raadslid – ook uit de coalitie – zegt dat de opstelling van de ChristenUnie vooral komt door de onzichtbaarheid van hun twee wethouders (Van As en Ed Anker). ‘Hun prestaties en kwaliteiten vallen in het niet bij de andere drie (René de Heer van de VVD, Nelleke Vedelaar van de PvdA en Jan Brink van D66). Het is voor het eerst dat de ChristenUnie de grootste partij in Zwolle is en daar moeten ze duidelijk aan wennen.’

In het debat over het afscheid van Van As komt het nauwelijks tot de vraag waar het maandagavond om ging: wáár was er een gebrek aan politieke steun? Volgens de ChristenUnie was er niets aan de hand, de burgemeester zegt niet in het hoofd van Van As te kunnen kijken en Van As zelf was niet aanwezig.

Vertraging
Maar daarmee namen de verwijten aan het adres van de coalitie en in het bijzonder de ChristenUnie niet af. Zeker niet nadat vorige week duidelijk werd dat het hele vraagstuk over de energietransitie én het besluit over het plaatsen van windmolens op Voorst vertraging oploopt, omdat er eerst kaders moeten worden gemaakt, waarop initiatieven kunnen worden getoetst.

GroenLinks-fractievoorzitter Patrick Rijke: ‘Wanneer weten mensen nu een keer waar ze aan toe zijn? Nu moeten we weer eerst een afwegingskader maken. Wij maken ons ernstige zorgen dat de duurzame energie-opwekking in Zwolle niet in goede handen is. Het vertrek van Van As is slechts een symptoom van het optreden van deze coalitie. Wij willen dat dit college onomwonden toezegt nog voor de zomer met kaders te komen, zodat we kort na de zomer een besluit kunnen nemen over de windmolens op Voorst.’

Spelregels veranderen
Maar dat gaat niet gebeuren. De portefeuille van Van As is overgedragen aan Anker en die vertelt dat het pas in het najaar zal gebeuren. Daarin krijgt hij ook steun van zijn ChristenUnie-fractie. Rots: ‘Dit is nu de goede lijn.’ Rijke snapt niets van die opstelling. ‘U bent de spelregels aan het veranderen tijdens het spel. Nu wilt u weer een tussenstap doen, er komt nu weer uitstel. Ik hoorde uw woordvoerder zeggen een stapje harder te willen, maar u gaat juist een stapje langzamer.’

Die woordvoerder stond op 8 juni zelf paginagroot in de Stentor in een verhaal over mogelijke opvolgers van Van As. De kop van het artikel luidde: Wethouder Van Willigen, waarom niet?