Gemeente Zwolle ziet groei aantal statushouders in bijstand

Ruim een derde van de Zwollenaren met een bijstandsuitkering staat niet in contact met de instanties die hen zouden moeten helpen richting werk of participatie. Tegelijkertijd groeit het aantal statushouders dat een beroep doet op de bijstand. Dat blijkt uit een nieuwe raadsbrief van het college over de uitvoering van de Uitvoeringsagenda Arbeidsparticipatie en Arbeidsmarkt.

Van de 4.363 inwoners met een actieve uitkering zijn 1.495 mensen (34,2 procent) niet in beeld bij Tiem of het Sociaal Wijkteam. De gemeente spreekt van een ‘gefaseerde aanpak’ om deze groep stap voor stap te benaderen. Eerst wordt gekeken naar inwoners die al parttime werken, omdat zij volgens het college de meeste kans hebben om uit te stromen uit de bijstand.

‘We willen voorkomen dat inwoners opnieuw buiten beeld raken’, schrijven wethouders Paul Guldemond en Dorrit de Jong. ‘Onze strategie richt zich nadrukkelijk op opvolging en continuïteit.’


Basis nog niet op orde

De brief is opvallend openhartig over de problemen binnen het Zwolse bijstandsbeleid. Het college stelt dat de ‘basis nog niet op orde’ is. Afdelingen werken nog te veel langs elkaar heen, systemen sluiten niet goed op elkaar aan en er is onvoldoende duidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor welke groep inwoners. Ook Tiem, de uitvoeringsorganisatie die werkzoekenden begeleidt, blijkt ongeveer 300 mensen in het bestand te hebben die eigenlijk beter elders geholpen kunnen worden — bijvoorbeeld door schulddienstverlening of maatschappelijke hulp.

Om dat te verbeteren werkt Zwolle aan een brede intake, waarbij inkomensondersteuning, participatie en werk vanaf het begin samen worden bekeken. Zo moet het voor inwoners eenvoudiger worden om passende hulp te krijgen en sneller weer aan het werk te gaan.


Groei aantal statushouders in bijstand

Een ander probleem is dat er meer mensen instromen in de bijstand dan eruit gaan. De gemeente noemt expliciet dat dit deels komt door de toename van het aantal statushouders met een uitkering. De begeleiding van statushouders ligt volledig bij Tiem, dat jaarlijks ongeveer 100 statushouders helpt richting werk of opleiding. Zwolle kiest bewust voor deze centrale aanpak, omdat volgens het college ‘veel potentieel aanwezig is om stappen te zetten op de participatieladder’.

Toch blijkt het combineren van taalonderwijs en werk in de praktijk lastig. Daarom werkt Zwolle aan avondonderwijs en taalonderwijs op minder dagen, zodat er meer ruimte ontstaat voor stage of werk. Tiem doet dit samen met werkgevers in de regio en het Werkgeverscollectief Statushouders, dat leer- en werkplekken aanbiedt. Het college schrijft dat Zwolle het ‘beter wil doen dan landelijk’, waar de instroom van statushouders in de bijstand eveneens stijgt.


Geld, risico’s en samenwerking

Voor de uitvoering van het programma is €260.000 per jaar structureel beschikbaar, plus €3,1 miljoen incidenteel voor de periode 2025–2028. Toch waarschuwt het college dat de capaciteit beperkt is en dat keuzes onvermijdelijk zijn. Zwolle werkt daarnaast aan betere samenwerking tussen Tiem, Inkomensondersteuning en de wijkteams, zodat inwoners niet langer tussen de verschillende loketten in vallen.

Back to top button