In vier jaar heeft de huidige coalitie in Zwolle heel veel kapot gemaakt

De huidige coalitie van ChristenUnie, GroenLinks, CDA en D66 heeft in vier jaar tijd een chaos veroorzaakt in de stad. Zelden is er zóveel ontevredenheid geweest.
Oppositieleider Johran Willegers (VVD) schudt maar eens het hoofd als hij zich voorbereid om voor het Noordereiland zijn campagne extra schwung te geven. De parkeergarage zou in staat van ontbinding moeten zijn als het aan het College zou liggen. Die rekende echter niet op een rechtszaak van ondernemers in de buurt. Een juridische stap die een wrange uitkomst kreeg, want de rechter oordeelde keihard over de voorgenomen sluiting en stelde de ondernemers in het gelijk. ‘Ook de Zwolse Theaters willen juridische stappen nemen tegen het plan. Als zelfs zíj́ de gang naar de rechter overwegen, heb je het als gemeente echt verpest’, zegt Willegers.
Zelfs de Zwolse Theaters willen juridische stappen nemen. Als zíj́ de gang naar de rechter overwegen, heb je het als gemeente echt verpest’
En de rechtszaak over het Noordereiland is er slechts een van velen. Natuurorganisaties stapten naar de rechter, winkeliersverenigingen, burgers in Stadshagen, omwonenden in Berkum en Zwolle-Zuid beraden zich. Het huidige College heeft zich in vier jaar tijd zó tegen de inwoners gekeerd dat burgers een gang naar de rechtbank vaak als enige middel zien om de olifant in de porseleinen kast een halt toe te roepen. En daar krijgen ze dus nog gelijk ook. Af en toe liet burgemeester Peter Snijders zich in die vier jaar horen over de onvrede. Zijn boodschap is dan altijd hetzelfde: wij denken dat we het goede doen voor de stad.
Kort nadat Willegers zich heeft uitgesproken wordt de wrange realiteit van deze coalitie nog zichtbaarder. Vijf dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen laat Platform Zwolse Wijken weten te stoppen. Zijn woordvoerder Wim Hovestad (Berkummer en banden met de ChristenUnie) zegt: ‘Zwolle is nog lang niet klaar om te luisteren naar haar inwoners.’ Hovestad heeft de afgelopen jaren meermaals aan de bel getrokken over de schade die de coalitie van ChristenUnie, GroenLinks, D66 en CDA in de stad aanricht. De onderliggende boodschap was altijd: er wordt niet naar Zwollenaren geluisterd, er bestaat slechts schijnparticipatie.
Machtspolitiek in Zwolle
De totstandkoming van de huidige coalitie laat zien hoe de machtspolitiek in Zwolle elkaar in stand houdt. Vooral GroenLinks heeft achter de schermen een keiharde afrekencultuur met partijen die het hen te lastig maken. Na de laatste verkiezingen zou het qua uitslag logischer zijn geweest om de VVD aan boord te houden, maar GroenLinks haalde daar meteen een streep door. Zij hadden in het vorige College zó’n afkeer gekregen tegen VVD-wethouder René de Heer en zijn partij dat er een kille afrekening moest komen. ‘Die partij was destijds de kleinste in de coalitie maar gedroeg zich als de grootste. Dat wilden wij niet meer’, vertelde een – toen nog – hooggeplaatste GroenLinks’er uit Zwolle.
GroenLinks-PvdA
Maar niet alleen de VVD werd kaltgestelld, óók de huidige partner PvdA moest van GroenLinks verplicht in het strafbankje zitten en kreeg géén plek in het College. Reden? De PvdA was als oppositiepartij te kritisch geweest. Tijdens een alv van GroenLinks werd erbij vermeld dat die kritische houding deze collegeperiode niet meer het geval zal zijn en er weer ruimte zou ontstaan voor samenwerking. Nu gaan beide partijen gezamenlijk de gemeenteraadsverkiezingen in.
Uiteindelijk werd het CDA de nieuwe partner. ‘Toen we met hen hadden gesproken over coalitiedeelname wisten we niet wat we hoorden. Het CDA was gewoon een GroenLinks-light. Dus welkom wat ons betreft’, vertelde de GroenLinks’er die ook betrokken was bij de onderhandelingen. Het geeft de verschuivende machtspolitiek in Zwolle aan, waarin GroenLinks – straks samen met de PvdA – de leidende rol kreeg. De hang naar macht werd in vier jaar duidelijk. Het College deed vooral aan navelstaren, had weinig tot niks te maken met burgerparticipatie, vergat inwoners te betrekken en nam rechtszaken op de koop toe. Het werd een puinhoop waar ook slachtoffers vielen.
Leerlingenvervoer
Een van de dieptepunten was het beleid van ChristenUnie-wethouders Michiel van Willigen en Gerdien Rots. Zij willen het leerlingenvervoer van de meest kwetsbare kinderen in Zwolle wegbezuinigen. Kinderen in het autismespectrum worden straks niet meer met kleinschalige busjes vervoerd, maar met een grote bus bij een aparte opstapplaats. Voor de meeste van die kinderen is dát het grootste schrikbeeld: een volle bus met veel te veel prikkels. Een van de moeders mailde na het voorstel naar ZwolleNu. Haar verhaal was schrijnend, want haar zoon is niet in staat om met grootschalig busvervoer naar zijn school te worden gebracht en vertelde dat het jongetje in een ernstige depressie zal raken. Nu al heeft het kind paniekaanvallen. De wethouder liet weten nog wel met de ouders in gesprek te gaan, maar dat het beslissing al is genomen.

Nooterhof – groen moet je (niet) doen
Met name Gerdien Rots (ChristenUnie) lag meermaals onder vuur door het ongebreidelde tempo waarmee ze haar plannen wil doorvoeren. Rots staat binnen de gemeenteraad vooral bekend als iemand die overal grip op wil hebben en moeilijk kan loslaten. Dossiers van honderden pagina’s moeten raadsleden verhapstukken als zij weer een nieuw plan lanceert. Gek worden de meesten ervan. Tevens wil de ChristenUnie-wethouder veelal zogenoemde ’technische briefings’ houden voor raadsleden om extra uitleg te verschaffen. In werkelijkheid zijn die briefings geheime vergaderingen waar pers – en dus publiek – niet aanwezig mag zijn. En waar gemeenteraadsleden vaak niet over uit de school mogen klappen. Experts vinden dat de minister deze technische briefings in Zwolle moet tegenhouden, maar het huidige College wil van geen wijken weten.
Motie van afkeuring
In de casus van de Nooterhof leverde Rots’ beleid in september van vorig jaar een motie van afkeuring op, omdat ze de raad onjuist en ontijdig had geïnformeerd. Aanleiding is de koppeling die het college heeft gemaakt tussen een tijdelijke parkeerplaats voor ambtenaren bij de Nooterhof en de bouwplannen van vastgoedbedrijf Resido. Het vastgoedbedrijf wilde wel meewerken aan een parkeergarage, maar in ruil daarvoor wilden ze een ander project bouwen midden in het groen van de Nooterhof. Rots ging ermee akkoord. SP-fractievoorzitter Brammert Geerling zegt: ‘Democratie zou niet moeten zijn dat Zwollenaren en de gemeenteraad zich door projectontwikkelaars laten dicteren hoe deze stad eruit moet zien.’
‘Democratie zou niet moeten zijn dat Zwollenaren en de gemeenteraad zich door projectontwikkelaars laten dicteren hoe deze stad eruit moet zien.’
De motie haalde het niet. Alle coalitiepartijen stemden tegen. De fractie van D66 probeerde nog te redden wat er te redden viel van het groene imago van de partij, maar kwam niet verder dan een hemeltergende Instagram-post van raadslid Suzanne de Sevren Jacquet, waarin ze haar achterban probeerde te overtuigen dat het storten van beton midden in de Nooterhof een impuls aan de natuur zou geven. Daarmee gooide D66 meteen al haar groene veren van zich af in de stad.
Nieuwe partij opgericht
De direct betrokkenen van de Nooterhof – de drijvende krachten van het park – wisten toen zeker: wie het groen in Zwolle écht wil bewaken moet niet bij GroenLinks zijn en zéker niet bij D66. Vanaf dat moment smeden zij plannen voor een nieuwe politieke partij in Zwolle: Stadspartij Zwolle. Zij staan, onder leiding van voormalig De Groenen-wethouder Peter Pot, woensdag ook op het stemformulier.
In de laatste dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen proberen de huidige coalitiepartijen ChristenUnie, GroenLinks, CDA en D66 er alles aan te doen om een mandaat te krijgen voor nóg vier jaar gezamenlijk beleid. Het kwartet plaatste zelfs een ingezonden advertentie in de Swollenaer om de stad te bedanken voor de steun en om nogmaals te benadrukken hoeveel ze voor de stad hebben betekent. Wat ze niet vertellen is wat ze in vier jaar hebben verloren: het vertrouwen van de Zwollenaar.

