Niet elke nieuwe woning in Zwolle krijgt nog parkeerplek

Een parkeerplek bij een nieuwe woning wordt in Zwolle minder vanzelfsprekend. De gemeente voert nieuwe mobiliteitsnormen in waarbij niet alleen wordt gekeken naar auto’s, maar ook naar fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Vooral in de Spoorzone verandert er veel: parkeerplaatsen worden daar in principe niet meer met woningen verkocht en bewoners met een parkeerrecht parkeren in centrale mobiliteitshubs. Tegelijk houdt de gemeente rekening met uitwijk naar omliggende buurten.
Het college van burgemeester en wethouders heeft de Regeling mobiliteitsnormen Zwolle 2026 vastgesteld. Daarnaast vraagt het de gemeenteraad het Mobiliteitsbeleid voor de Spoorzone te actualiseren. De nieuwe regeling moet volgens het college woningbouw mogelijk maken op plekken waar weinig ruimte beschikbaar is.
Waar tot nu toe vooral werd gekeken hoeveel parkeerplaatsen bij een bouwplan nodig zijn, gaat voortaan de totale mobiliteitsoplossing meetellen. Daarbij gaat het ook om fietsparkeren, openbaar vervoer, deelauto’s, loopafstanden en parkeren in mobiliteitshubs.
Niet iedere woning krijgt een parkeerrecht
Uit de raadsstukken blijkt dat bij nieuwe woningbouw niet iedere woning automatisch over een parkeeroplossing beschikt. Het college schrijft dat de verdeling van parkeerrechten over woningen invloed kan hebben op de verkoopwaarde van woningen. Vooral in de Spoorzone wordt parkeren anders georganiseerd. Daar geldt als uitgangspunt dat de auto ‘te gast’ is. Privéauto’s worden zoveel mogelijk ondergebracht in mobiliteitshubs aan de randen van het gebied.
In het Mobiliteitsprogramma van Eisen staat dat parkeerplaatsen voor privéauto’s beschikbaar zijn voor dubbelgebruik. Waar nog geen andere afspraken zijn gemaakt, worden exclusieve eigen parkeerplaatsen uitgefaseerd. ‘Er worden dus geen parkeerplekken met woningen mee verkocht’, staat in het gemeentelijke document. Bewoners die een parkeerabonnement hebben, krijgen daarmee toegang tot een zelfgekozen hub in de Spoorzone. Werknemers kunnen via hun werkgever een abonnement krijgen of regulier parkeren. Bezoekers betalen het geldende parkeertarief.
Auto kan vijf tot tien minuten lopen staan
De hubs liggen niet noodzakelijk direct naast de woning. Bij buurthubs gaat de gemeente uit van ongeveer vijf minuten lopen. Ook centrumhubs hebben voor bewoners een verzorgingsgebied van ongeveer vijf minuten lopen; voor bezoekers wordt ongeveer tien minuten aangehouden.
Voor bewoners met een gehandicaptenparkeerkaart geldt een uitzondering. Zij komen in aanmerking voor een parkeerplek op maximaal vijftig meter van de entree van het woonblok, eventueel in de openbare ruimte. De mobiliteitshubs kunnen door de gemeente of door ontwikkelaars worden gebouwd. Eigendom en exploitatie komen volgens het Spoorzonebeleid uiteindelijk bij de gemeente.
Lagere parkeernorm moet samengaan met deelauto’s
De gemeente rekent erop dat bewoners in nieuwe gebieden vaker lopen, fietsen, het openbaar vervoer gebruiken of voor een deelauto kiezen. Voor de Spoorzone is vastgelegd dat er per honderd woningen 2,5 parkeerplaatsen voor deelauto’s beschikbaar moeten zijn. Die plekken mogen uitsluitend door deelauto’s worden gebruikt en worden voorzien van laadmogelijkheden.
De gemeente neemt zelf de regie op de organisatie van deelauto’s. Ontwikkelaars betalen daaraan mee via de bijdrage die zij voor mobiliteit afdragen. In het beleid staat ook dat bewoners ervan moeten kunnen uitgaan dat deelmobiliteit beschikbaar is wanneer zij die nodig hebben.
De parkeernorm in de Spoorzone wordt tegelijkertijd een minimum- en een maximumnorm. Alleen voor het Willemskwartier geldt een uitzondering: daar mag de norm per woning 0,15 parkeerplaats hoger liggen. De gemeente motiveert de lagere normen onder meer met de nabijheid van station Zwolle, de aanwezigheid van deelmobiliteit en de goede voorzieningen voor lopen en fietsen.
Breecamp-West houdt reserveplekken achter de hand
Hoe deelmobiliteit in de praktijk kan worden gebruikt om minder parkeerplaatsen aan te leggen, is te zien in het mobiliteitsplan voor Breecamp-West dat bij de stukken is gevoegd. Voor die nieuwbouwwijk is volgens het bestaande parkeerbeleid ruimte nodig voor 755 openbare parkeerplaatsen. Omdat wordt ingezet op goede fiets- en voetgangersverbindingen, openbaar vervoer en deelauto’s, wil men aanvankelijk minder parkeerplaatsen realiseren.
In het plan wordt gerekend met tien deelauto’s. Daarbij is aangenomen dat één deelauto vier privéauto’s kan vervangen. Dat levert volgens de berekening netto dertig parkeerplaatsen minder op. Het rapport schrijft daarbij zelf: ‘Het is een utopie om te veronderstellen dat alle 2e auto’s worden vervangen door deelauto’s.’
Voor het geval die verwachting tegenvalt, wordt in Breecamp-West wel ruimte gereserveerd voor dertig extra parkeerplaatsen. Die ruimte wordt aanvankelijk grotendeels groen ingericht en kan later alsnog in parkeren worden veranderd. Breecamp-West heeft een eigen mobiliteitsplan en kent een andere ligging en parkeeropzet dan de Spoorzone. De berekening uit dat plan is daarom niet automatisch de rekensom die voor de Spoorzone geldt.
Gemeente houdt rekening met auto’s in omliggende wijken
De gevolgen blijven mogelijk niet beperkt tot toekomstige bewoners van de Spoorzone. De gemeente houdt er rekening mee dat bewoners en bezoekers hun auto buiten het gebied parkeren wanneer daar nog gratis of gemakkelijker kan worden geparkeerd. In het Mobiliteitsprogramma van Eisen wordt dat een ‘waterbedeffect’ genoemd.
Daarom staat in het document dat in en rond de Spoorzone gereguleerd parkeren nodig is. Daarbij worden Veerallee en Schelle expliciet genoemd als gebieden waar het gereguleerde parkeergebied moet worden uitgebreid. Het streven is om het flankerende parkeerbeleid geregeld te hebben voordat de eerste woningen in de Spoorzone worden opgeleverd.
VVD pleitte juist tegen uitbreiding betaald parkeren
Dat punt krijgt ook een politieke achtergrond doordat mobiliteit en parkeren sinds deze zomer onder VVD-wethouder Johran Willegers vallen. Zijn portefeuille omvat onder meer mobiliteit, bereikbaarheid en parkeren. De VVD ging de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 juist in met verzet tegen verdere uitbreiding van betaald parkeren. De partij schreef dat bewoners hun auto zonder hogere kosten in hun eigen buurt moeten kunnen blijven parkeren en dat nieuwe parkeerzones pas na een draagvlakmeting moeten worden ingevoerd. Ook werden Schelle en Veerallee in het verkiezingsprogramma expliciet genoemd.
Sociale huurders moeten 500 euro per jaar betalen
Voor sociale huurders in de Spoorzone, Nieuwe Veemarkt en het Stadshart stelt het college een apart tarief voor. Zij zouden voor 500 euro per jaar een abonnement kunnen krijgen voor parkeren in een mobiliteitshub. Over dat tarief moet de gemeenteraad nog besluiten.
Volgens het college moet daarmee worden voorkomen dat parkeren sociale huurwoningen minder betaalbaar of moeilijker verhuurbaar maakt. Woningcorporaties hebben tijdens het opstellen van de regeling zorgen geuit over de betaalbaarheid en woningbouw, maar ook over mogelijke vertraging van projecten door extra overleg op projectniveau. Gemeente en corporaties hebben afgesproken de gevolgen gezamenlijk te volgen en zo nodig maatregelen te onderzoeken.
Bijna 20.000 euro per parkeerplaats
Ontwikkelaars die gebruikmaken van een mobiliteitshub betalen daarvoor een bijdrage. Volgens het persbericht van de gemeente bedraagt die in 2026 19.950 euro exclusief btw per parkeerplaats. In de raadsbrief staat dat de hoogte van die bijdrage is vastgelegd in de eerder vastgestelde Adaptieve Ontwikkelstrategie Mobiliteitshubs. De betalingen komen terecht in het gemeentelijke Mobiliteitsfonds.
De regeling heeft tegelijkertijd effect op de waarde van gemeentelijke bouwgrond. Volgens het college kan de bijdrage niet in alle gevallen volledig worden verwerkt in de verkoopprijs van woningen. Daardoor daalt de grondopbrengst bij onder meer Nieuwe Veemarkt en Noordereiland. Voor het Noorderkwartier wordt in de stukken een totaal gebiedstekort van 7,5 miljoen euro genoemd. De precieze financiële gevolgen van de nieuwe regeling worden bij de herziening van het Meerjaren Prognose Vastgoed in 2027 aan de gemeenteraad voorgelegd.
Volgens het college ontstaat op gemeentelijk niveau per saldo geen extra financiële last, omdat tegenover de lagere grondopbrengsten inkomsten voor parkeer- en mobiliteitsvoorzieningen staan.
Zwolle noemt hubaanpak pionieren
Ook juridisch is nog niet alles uitgekristalliseerd. Het college schrijft dat meer Nederlandse gemeenten met mobiliteitsnormen werken, maar noemt de combinatie van de Zwolse hubstrategie en de bijbehorende financiële regeling uniek. Zwolle spreekt zelf van ‘pionieren en adaptief ontwikkelen’.

Volgens de raadsbrief is het vastleggen van privaatrechtelijke afspraken rond onderdelen van het systeem een ‘nieuwe niet afdwingbare constructie’. Er is volgens de gemeente nog geen jurisprudentie die daarbij kan worden gebruikt. Het college zegt desondanks van oordeel te zijn dat een solide juridische basis is gelegd.
Nieuwe regels worden stap voor stap zichtbaar
De nieuwe normen gelden niet direct voor ieder bouwproject in Zwolle. De regeling werkt vooral door bij toekomstige planologische besluiten en ontwikkelingen waarvoor het omgevingsplan wordt gewijzigd. Bij andere projecten kan voorlopig nog de bestaande parkeerregeling worden toegepast. De gemeente verzamelt ervaringen uit projecten en wil uiterlijk binnen drie jaar beoordelen of aanpassing van de regels nodig is.
Voor toekomstige bewoners betekent de nieuwe koers daarmee vooral dat een nieuwe woning niet automatisch betekent dat er ook een eigen parkeerplaats direct naast of onder die woning beschikbaar is. In delen van de stad wordt parkeren steeds meer georganiseerd in gezamenlijke voorzieningen op afstand, in combinatie met lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelauto’s.

