Zwolle wil 100.000 m² nieuwe kantoorruimte bouwen: gemeente presenteert grote koerswijziging

De gemeente Zwolle trekt de komende jaren stevig de teugels aan op de kantorenmarkt. Uit het nieuwe Concept Omgevingsprogramma Kantoren blijkt dat de stad tot 2040 minstens 100.000 m² aan nieuwe, moderne kantoorruimte wil realiseren. Dat is nodig omdat er de komende jaren circa 120.000 m² aan bestaande kantoren verdwijnt door sloop en transformatie naar woningen. Als die ruimte niet wordt gecompenseerd, dreigt er volgens de gemeente een tekort aan hoogwaardige werkplekken in Zwolle.
Het college waarschuwt dat zonder ingrijpen zowel bedrijven als talent de stad voorbij kunnen lopen. In de raadsbrief staat: ‘We willen voorkomen dat de kantorenvoorraad verder afneemt, we de voorgenomen transformaties niet kunnen compenseren en de kwalitatieve mismatch groter wordt.’
Waarom de ingreep nodig is: krapte én mismatch
Uit de uitgebreide analyse van de Zwolse kantorenmarkt blijkt dat Zwolle economisch groeit, maar dat de bestaande panden achterblijven.
Belangrijkste constateringen:
-
1 op de 3 banen in Zwolle is kantoorgerelateerd – circa 40.000 banen.
-
De leegstand ligt rond een gezonde 7,5%, maar vooral op de verkeerde plekken in de stad.
-
In de Spoorzone en het Centrumgebied is juist een tekort aan modern kantoorvastgoed.
-
Veel bestaande gebouwen zijn verouderd, niet duurzaam of niet passend bij de huidige eisen van bedrijven.
-
Organisaties willen massaal naar goed bereikbare en duurzame werkmilieus, vooral stationlocaties (OV).
De gemeente concludeert dat er sprake is van zowel een kwantitatieve mismatch (te weinig nieuwe meters) als een kwalitatieve mismatch (verkeerde plek en onvoldoende kwaliteit).
De vier hoofddoelen van de nieuwe koers
Volgens het college is een toekomstbestendige kantorenmarkt essentieel voor talentbehoud, brede welvaart en een sterke regionale economie. Daarom zijn vier concrete doelen opgesteld:
-
100.000 m² nieuwe kantoorruimte vóór 2040, vooral ter vervanging van te slopen en te transformeren panden.
-
Minder mismatch: kwaliteit van bestaande panden moet omhoog.
-
Versnelling in verduurzaming, waarbij nieuwbouw standaard ‘Paris Proof’ moet zijn.
-
Behoud van diversiteit en betaalbaarheid, zodat ook maatschappelijke organisaties, start-ups en creatieve ondernemers in Zwolle kunnen blijven.
Waar mag straks nog worden gebouwd? Spoorzone wordt het kloppend hart
De grootste uitbreiding komt op de Spoorzone, waar Zwolle inzet op 48.000 tot 60.000 m² nieuw kantoorprogramma.
Dit gebied moet dé topwerklocatie van Regio Zwolle worden, met een sterk innovatief profiel, goede bereikbaarheid en ruimte voor creatieve en kennisintensieve bedrijven.
Andere uitbreidingslocaties:
-
Voorsterpoort: circa 20.000 m² nieuwbouw, mits de omgeving aantrekkelijker wordt gemaakt.
-
Centrumgebied: circa 10.000 m² aan kleinere, hoogwaardige kantoorruimtes.
-
Specials verspreid door de stad: nog eens 10.000 m², zoals bij Makersfabriek, Nieuwe Veemarkt of Harculo.
De gemeente benadrukt dat het ontwikkelen van stationslocaties cruciaal is: werknemers moeten gemakkelijker voor duurzame mobiliteit kunnen kiezen.
Gemeente gaat functieverandering kantoor → wonen veel strenger beoordelen
Jarenlang werden kantoren in Zwolle relatief eenvoudig omgezet naar woningen. Dat beleid wordt nu omgekeerd.
De gemeente stelt:
-
Er wordt niet meer meegewerkt aan nieuwe transformatie- of sloopplannen, tenzij er gelijkwaardige kantoorruimte elders wordt teruggebouwd.
-
Afwijkingen zijn alleen mogelijk via een hardheidsclausule, die gemotiveerd moet worden door het college.
Dit moet speculatie tegengaan en eigenaren stimuleren om te renoveren in plaats van te slopen.
Oosterenk en Zwartewaterallee veranderen van functie
Voor de gebieden Oosterenk en Zwartewaterallee ziet de gemeente weinig toekomst in monofunctionele kantoorgebieden. Daarom wordt hier ingezet op functiemenging: meer woningen, voorzieningen en gebiedsverbetering. Bestaande courante kantoren blijven staan, maar uitbreiding komt er niet.
Wat betekent dit voor ondernemers en de stad?
Volgens het college:
-
Deze koers moet brede welvaart vergroten.
-
‘Paris Proof’-kantoren moeten Zwolle onderscheidend maken ten opzichte van andere steden.
-
De kantorenstrategie moet helpen om talent vast te houden, innovatie te versterken en bestaanszekerheid te vergroten.
Voor ondernemers:
-
Bedrijven die op zoek zijn naar moderne huisvesting krijgen de komende jaren vooral opties in de Spoorzone.
-
MKB’ers en maatschappelijke organisaties moeten ondanks de druk op de markt betaalbare alternatieven behouden.
-
Eigenaren van oude panden zullen moeten renoveren, moderniseren en verduurzamen.
Hoe nu verder?
Het conceptprogramma ligt nu ter informatie bij de gemeenteraad. Er volgt in januari een brede participatiebijeenkomst met ondernemers, ontwikkelaars en andere betrokkenen. Daarna werkt het college aan het definitieve Omgevingsprogramma Kantoren, dat formeel ter inzage wordt gelegd.
